Welke verzekeringen heeft een zelfstandige zonder personeel in de bouw nodig?

ArtikelBouwverzekeringen

Verzekeringen zelfstandige bouw zonder personeel zit in een eigen categorie. Je hebt geen arbeidsongevallenplicht en geen werknemers die je moet verzekeren. Maar je hebt ook geen werkgever die voor jou zorgt, geen sociale dekking die je opvangt bij ongeval of ziekte, en geen polis die automatisch met je activiteit meeschaalt.

Deze gids gaat in op wat een zelfstandige in de bouw concreet nodig heeft, en op één blinde vlek die we in elke gratis verzekeringsscan terugzien: zelfstandigen die hun klanten en hun materiaal goed verzekeren, maar zichzelf totaal onbeschermd laten.

1. De wettelijke realiteit voor zelfstandigen in de bouw

In België hebben zelfstandigen zonder personeel een specifieke verzekeringsstatus. De Arbeidsongevallenwet van 10 april 1971 geldt enkel voor werkgevers, niet voor zelfstandigen die alleen werken. Dat betekent: geen verplichte arbeidsongevallenverzekering.

Wettelijk verplicht zijn:

• BA Auto voor je bedrijfsvoertuig (Wet 21 november 1989)
• BA-10 als je werkt aan gesloten ruwbouw van woongebouwen (Wet-Peeters-Borsus 31 mei 2017)

That’s it. Verder verplicht de wet je tot niets.

In de praktijk werkt dat anders. Hoofdaannemers eisen BA Onderneming-attesten. Bouwheren willen BA-10-attesten zien. Klanten verwachten een rechtsbijstandspolis voor wanneer er een geschil ontstaat. En jij wil ‘s nachts kunnen slapen zonder bang te zijn dat een werfongeval je financieel kapot maakt.

2. De drie polissen voor je activiteit

Naast BA Auto zijn drie polissen quasi onmisbaar voor zelfstandigen in de bouw.

BA Onderneming met BA Na Levering

Dekt schade die jij veroorzaakt aan derden tijdens je werk. Een ladder die op een auto valt. Een lekkage die ontstaat door een verkeerd aangesloten leiding. Een buurpand met scheuren door trillingen.

In de bouw: kies altijd voor de variant mét BA Na Levering. Een groot deel van de schade in deze sector manifesteert zich pas na de werken (lekkages, scheuren, isolatieproblemen die maanden later opduiken). Een polis met enkel BA Uitbating laat je dan in de steek.

Voor zelfstandigen zit de premie typisch tussen €600 en €1.200 per jaar, afhankelijk van activiteit en omzet. Volledige uitleg: BA Onderneming.

Rechtsbijstand

Wanneer je een onbetaalde factuur moet inhalen, een geschil hebt met een klant, of ergens contractueel in de problemen zit. Eén dossier kost zonder rechtsbijstand snel €5.000 of €10.000 aan advocaatkosten en expertises.

Voor zelfstandigen kost rechtsbijstand €250 tot €450 per jaar. Een investering die zich na één geschil al heeft terugbetaald. Meer info: rechtsbijstandsverzekering.

Materiaal- en gereedschapsverzekering

Een standaard BA Auto dekt niet de inhoud van je bestelwagen. Veel zelfstandigen leren dat pas wanneer hun bestelwagen wordt opengebroken en €15.000 aan gereedschap verdwijnt.

Een aparte materiaalpolis dekt diefstal, brand en schade aan gereedschap, machines en vervoerde goederen. Premies tussen €350 en €700 voor een typisch zelfstandigen-pakket.

3. De grote blinde vlek: jezelf

Hier zit de fout die we elke maand zien. Bouwzelfstandigen verzekeren hun klanten, hun materiaal en hun aansprakelijkheid grondig, maar denken niet aan zichzelf.

Wat krijgt een zelfstandige bij arbeidsongeschiktheid?

Stel: je valt van een ladder en bent zes maanden niet inzetbaar. Wat ontvang je dan?

In hoofdberoep, vanaf de tweede maand krijg je een vaste daguitkering van het ziekenfonds:

• gezinslast: ongeveer €81 per dag (richtwaarde 2026)
• alleenstaand: ongeveer €65 per dag
• samenwonend: ongeveer €51 per dag

In de eerste maand is er geen wettelijke uitkering tenzij je bijkomende dekkingen hebt. Je moet dus eerst een maand zonder inkomen overbruggen, en daarna ongeveer €1.500 tot €2.500 per maand uitkering ontvangen. Voor wie zelfstandig in de bouw werkt is dat zelden voldoende om een hypotheek af te lossen, een gezin te onderhouden en lopende beroepskosten te dragen.

Gewaarborgd inkomen vult dat gat

Een gewaarborgd inkomen keert een vast bedrag uit zolang je arbeidsongeschikt bent (zowel door ongeval als ziekte). Je kiest:

• Bedrag: typisch 70 tot 80% van je netto-inkomen
• Wachttijd: 30, 60 of 90 dagen voor de eerste uitkering
• Duur: tot je pensioen of beperkt in tijd

Cruciaal in de bouw: kies een polis met dekking tijdens beroepsactiviteit én privé. Een polis die alleen privé-ongevallen dekt is voor een zelfstandige in de bouw waardeloos.

Premies voor een 35-jarige zelfstandige met een gewenst gedekt inkomen van 60% van het netto: €900 tot €1.800 per jaar. Volledig fiscaal aftrekbaar.

Ongevallenverzekering 24/24

Een ongevallenverzekering keert een eenmalig kapitaal uit bij blijvende invaliditeit of overlijden door ongeval. Goedkoper dan gewaarborgd inkomen (typisch €200 tot €500 per jaar voor degelijke dekking) maar dekt geen ziekte.

Veel zelfstandigen combineren beide:

• Gewaarborgd inkomen voor langdurige arbeidsongeschiktheid (ziekte én ongeval)
• Ongevallenverzekering 24/24 voor het eenmalige kapitaal bij blijvend letsel of overlijden

Beide samen voor onder €2.500 per jaar geeft een zelfstandige een serieus betere bescherming dan de wettelijke regeling alleen.

4. VAPZ, POZ en pensioenopbouw

Niet strikt een verzekering tegen risico, wel deel van het bredere financiële plaatje voor zelfstandigen.

VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen Zelfstandigen)

Voor zelfstandigen zonder vennootschap (eenmanszaak of solo-vennootschap met aanslag in de personenbelasting). Premies zijn fiscaal aftrekbaar als beroepskost en verlagen je sociale bijdragen. Maximum 2026: ongeveer €3.965 per jaar.

POZ (Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen)

Voor zelfstandigen zonder vennootschap die meer willen storten dan VAPZ-maximum. Aanvullend op VAPZ, niet ervoor in plaats. Fiscaal interessant voor de hogere belastingschijven.

IPT (Individuele Pensioentoezegging)

Voor zaakvoerders met een vennootschap (BV, BVBA, SA). De premie wordt betaald door de vennootschap en is volledig fiscaal aftrekbaar. Vaak fiscaal interessanter dan VAPZ voor wie een vennootschap heeft.

Welk product past bij jou hangt af van je statuut en je financieel plan. Een gesprek met je boekhouder en je verzekeringsmakelaar samen helpt hier het meest.

5. BA-10 voor zelfstandigen in ruwbouw

De Wet-Peeters-Borsus van 31 mei 2017 verplicht een tienjarige aansprakelijkheidsverzekering voor wie werkt aan gesloten ruwbouw van woongebouwen waarvoor een omgevingsvergunning is afgeleverd.

Voor zelfstandigen geldt: ook als je in onderaanneming werkt voor een hoofdaannemer, moet je een eigen BA-10-attest kunnen voorleggen wanneer je werkt aan structurele of waterdichtheidselementen.

Activiteit	BA-10 nodig?
Algemene aanneming nieuwbouw	Ja
Ruwbouw, dakwerken, gevelisolatie structureel	Ja
Schilderen, behangen	Nee
Vloer leggen, tegelwerk	Nee
Tuinaanleg	Nee
Renovatie zonder structurele ingrepen	Meestal nee
Sanitair, elektriciteit zonder structurele wijzigingen	Nee

Voor zelfstandigen in ruwbouw schommelen premies tussen €1.500 en €3.500 per jaar. Onder die activiteiten valt BA-10 dus niet, en betaal je er onnodig premie voor als ze ten onrechte op je polis staat.

6. Wat is een realistisch budget voor een zelfstandige zonder personeel?

Indicatieve premies voor een zelfstandige van 35 jaar met één bestelwagen, €15.000 tot €20.000 gereedschap, en activiteit zonder structurele ruwbouw:

Polis	Indicatieve premie 2026
BA Auto bestelwagen	€700 tot €1.100
BA Onderneming met Na Levering	€600 tot €1.200
Rechtsbijstand	€250 tot €450
Materiaal en gereedschap	€350 tot €700
Gewaarborgd inkomen (60% inkomen)	€900 tot €1.800
Totaal zonder BA-10	€2.800 tot €5.250 per jaar
BA-10 (alleen voor structurele ruwbouw)	€1.500 tot €3.500
Eventueel ongevallenverzekering 24/24	€200 tot €500
Eventueel VAPZ (fiscaal voordeel)	tot €3.965

Premies zijn volledig fiscaal aftrekbaar. Voor wie via vennootschap werkt: aftrekbaar via vennootschapsbelasting (20-25%). Voor eenmanszaak: aftrekbaar via personenbelasting.

7. Wat als je later personeel aanwerft?

Een belangrijke realiteit waar veel zelfstandigen niet bij stilstaan: je polis schaalt niet automatisch mee als je later een werknemer aanwerft.

Wat je dan moet doen:

1. Arbeidsongevallenverzekering afsluiten vóór de eerste werkdag
2. BA Onderneming herzien en dekkingslimiet verhogen
3. Materiaalpolis updaten met de nieuwe situatie
4. NACEBEL-codes nagaan in functie van eventuele nieuwe activiteiten

Lees meer in onze gids eerste werknemer verzekering.